An interview with Mirosław Karapyta, Marshal of the Podkarpackie Province.
• The Podkarpackie Province is a provincial region of the European Union. Accepting this, what is the geopolitical situation in the province?
• Viewed from Brussels, it is the most eastern region of the EU, but viewed from Kiev or Lviv, it is the first region in a united Europe. Taking into consideration Ukraine’s European aspirations and Poland’s objectives during its Polish Presidency of the EU, i.e. the Eastern Partnership programme, we are the true gateway to Europe or alternatively a bridge from the EU to the East. Therefore, we are upgrading the existing border crossings with Ukraine and building new ones, though still there are too few of them. The Polish-Ukrainian border area is also, as Central Statistical Office surveys show, a region of booming trade, whose revenue in the third quarter of 2008 was 556 million PLN. This was the result of Ukrainians purchasing goods and services in the border area of the Carpathian Mountains. It was nearly 13% of the average quarterly value of Polish exports to Ukraine in 2007. So it is not without reason that Poland’s largest trade and distribution centre, ‘Korczowa Valley’, is located near the border crossing at Korczowa, where the A4 motorway will enter Ukraine. Ultimately, three large storage warehouses, with a combined area of 70,000 square meters, will be opened, supporting entrepreneurs in both Poland and Ukraine. The annual turnover of the centre is 3-4 billion PLN and 1,500 people will be employed as a result. Several million people live on the Ukrainian side of the border as the metropolitan city of Lviv, with a population of one million, is located only 65 km from the border crossing. These are, however, only part of the opportunities available, opportunities that are connected with our geographical location and which we intend to use to build a development strategy for the future of Podkarpackie. The Polish Presidency of the EU should give the green light to the inclusion of Ukraine within European infrastructures, with Podkarpackie likely to play a significant role in this process.
• The Sub-Carpathian region (Podkarpackie) is a region of unique landscapes and monuments that testify to its exceptional, multifaceted cultural richness. But it is not easy to get here to see it all.
• The accessibility of Podkarpackie was indeed the proverbial ‘ball and chain’, a barrier limiting its development. But that is slowly and steadily becoming the past. The Sub-Carpathian region is open to the east and west, north and south. A 166 km section of the A4 motorway is being built, which will eventually link Berlin with Kiev. The Transport Ministers of seven countries, Lithuania, Poland, Slovakia, Hungary, Bulgaria, Romania and Greece signed a declaration to cooperate in the construction of an expressway, Via Carpatia, which will connect the Baltic coast with the Black Sea and the Mediterranean. All the countries mentioned will urge the European Commission to include this road on the list of European transport corridors, which will mean European funding for its construction. These routes, the A4 motorway and the Via Carpatia, would intersect in the vicinity of Rzeszów, near the recently expanded airport, Jasionka, which would make our region an important point on the EU communication map. This scenario is already coming to fruition and it is being supplemented by the ongoing modernisation of the railway line from Krakow to the border, along with hundreds of kilometres of local roads. We will also install a broadband web-net, which is another way of ‘opening up’ the region to the world. It will introduce a great societal change, which we will both witness and at the same time participate in. Jerzy Buzek, President of the European Parliament, said recently while in Podkarpackie that our region is an important argument in the debate about maintaining a sense of cohesion in the future EU financial policies for 2014-2020, because it will address areas which are considered backward and build equal opportunities for all. Podkarpackie counts on its openness to the world around it. It has indeed been so for centuries. Today, we would like to, in a modern way, open up to others. To be an ‘open space’ for innovation, new technologies, new economic and scientific challenges. But we also want to be open to the heritage of the past, its culture and ideas. And open to meeting people, people who come here from all over the world to, for example, the 15th World Festival of Polonia Folklore Groups.

Rozmowa z Marszałkiem Województwa Podkarpackiego Mirosławem Karapytą.
• Województwo Podkarpackie to prowincjonalny region Unii Europejskiej? Jak na geopolityczne uwarunkowania regionu patrzy gospodarz województwa?
• Jak się patrzy z Brukseli, to jesteśmy najbardziej na wschód położonym regionem UE. Ale jesteśmy też – jeśli spojrzeć od strony Kijowa, czy Lwowa – pierwszym regionem zjednoczonej Europy. Biorąc pod uwagę europejskie aspiracje Ukrainy i polskie priorytety na czas polskiego przewodnictwa w UE, czyli program Partnerstwa Wschodniego, to jesteśmy prawdziwą Bramą Europy, albo mostem UE na Wschód. Dlatego modernizujemy istniejące przejścia graniczne z Ukrainą i budujemy nowe, choć ciągle ich jest za mało. Polsko-ukraińskie pogranicze jest też – co pokazały badania statystyczne GUS – rejonem ożywionego handlu, którego dochody w III kwartale 2008 szacowane były na 556 mln złotych. Taką kwotę zostawili Ukraińcy na zakupach towarów i usług w strefie przygranicznej na Podkarpaciu. To blisko 13% średniej wartości kwartalnego eksportu z Polski na Ukrainę w 2007 roku. Nie bez powodu w pobliżu przejścia granicznego w Korczowej, gdzie granicę przekraczać będzie autostrada A4, powstaje największe w Polsce centrum dystrybucyjno-handlowe „Dolina Korczowa”. Docelowo powstaną trzy wielkie hale magazynowo-handlowe: Kijowska, Lwowska i Doniecka o powierzchni 70 tys. metrów kwadratowych zapewniające przedsiębiorcom z Polski i Ukrainy pełną obsługę w obrocie towarowym. Roczny planowany obrót Centrum to kwota 3-4 mld złotych, a pracę znajdzie tam 1500 osób. Po ukraińskiej stronie granicy mieszka kilka milionów ludzi, a 65 km od przejścia granicznego znajduje się milionowa aglomeracja miasta Lwów. To tylko próbka możliwości wykorzystania naszego położenia do budowania strategii rozwoju Podkarpacia na najbliższe lata i dziesięciolecia. Polska prezydencja w UE powinna zapalić zielone światło dla zbliżania Ukrainy do struktur europejskich. I wtedy rola Podkarpacia w tym procesie będzie znacząca.
• Podkarpacie to region wyjątkowych krajobrazów i unikalnych zabytków świadczących o wielobarwnym bogactwie kulturowym Podkarpacia. Ale niełatwo tu dotrzeć, aby to wszystko zobaczyć!
• Dostępność komunikacyjna Podkarpacia to rzeczywiście była przysłowiowa „kula u nogi”, bariera ograniczająca ambicje cywilizacyjne. Ale to już powoli staje się przeszłością. Podkarpacie otwiera się na Wschód i Zachód. Północ i Południe. Budujemy 166 km odcinek autostrady A4, który docelowo połączy nas z Berlinem i Kijowem. 22 października ministrowie transportu 7 krajów: Litwy, Polski, Słowacji, Węgier, Bułgarii, Rumunii i Grecji podpisali w Łańcucie deklarację o współpracy przy budowie drogi ekspresowej Via Carpatia, która połączy wybrzeża Bałtyku z Morzem Czarnym i Śródziemnym. Wszystkie kraje będą zabiegać w Komisji Europejskiej o wpisanie tej drogi do europejskich korytarzy transportowych, co otworzyłoby drogę do środków europejskich na jej budowę. Oba te szlaki komunikacyjne – autostrada A4 i Via Carpatia spotkałyby się w okolicach Rzeszowa, obok rozbudowywanego lotniska w Jasionce, co uczyniłoby z naszego regionu ważny punkt na mapie komunikacyjnej UE. Ten scenariusz już się spełnia na naszych oczach, a uzupełniany jest o trwającą modernizację linii kolejowej Kraków – granica państwa i setek kilometrów dróg lokalnych. Będziemy budować internetową sieć szerokopasmową, co też jest innym sposobem na „otwieranie się” regionu na świat. To wszystko oznacza wielką cywilizacyjną zmianę, jakiej jesteśmy dziś świadkami i uczestnikami. Przewodniczący Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek mówił niedawno na Podkarpaciu, że nasz region powinien być ważnym argumentem w dyskusji o sensie utrzymania w przyszłej perspektywie finansowej UE na lata 2014-2020 polityki spójności, która pozwala nadrabiać cywilizacyjne zapóźnienia i buduje przestrzenie równych szans dla wszystkich. Podkarpacie stawia na otwartość na świat wokół. Tak tu zresztą było od wieków. Dziś chcemy – na współczesny sposób – otwierać się na innych. Być „przestrzenią otwartą” na innowacje, nowe technologie, nowe wyzwania gospodarcze i naukowe. Ale chcemy być otwarci także na dziedzictwo przeszłości, kulturę, idee. I na spotkania z ludźmi przybywającymi tu z całego świata na XV Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych.

Rozmawiał Wiesław Bek